Dijital yayın platformlarının Türkiye’deki yükselişi, içerik çeşitliliğini artırırken, Radyo ve Televizyon Üst Kurulu (RTÜK) tarafından uygulanan denetimler ve kesilen cezalar da gündemdeki yerini koruyor. Özellikle küresel ölçekte büyük kitlelere ulaşan Netflix, Disney+ ve Amazon Prime Video gibi platformlarda yayınlanan dizi, film ve programlar, son dönemde RTÜK’ün radarına takılarak ciddi yaptırımlarla karşılaştı. Bu durum, dijital içerik özgürlüğü ile ulusal denetim mekanizmaları arasındaki tansiyonu artırarak sansür tartışmalarını yeniden alevlendirdi.
RTÜK’ün dijital yayın platformlarına yönelik denetimi, 2019 yılında yürürlüğe giren 6112 sayılı Kanun’daki düzenlemelerle güçlendirildi. Bu yasal çerçeve, internet üzerinden yapılan yayınları da karasal yayınlar gibi denetleme yetkisi veriyor. Kurul, genellikle “genel ahlak, aile yapısı, toplumsal değerler, çocukların ve gençlerin fiziksel ve ruhsal sağlığı” gibi gerekçelerle incelemeler başlatarak, tespit ettiği ihlallerde para cezaları uyguluyor.
Netflix’in Gündem Yaratan Yapımları RTÜK Kıskacında
Küresel içerik devi Netflix, Türkiye’de hem yerel yapımları hem de uluslararası içerikleriyle sıkça RTÜK’ün odağına oturdu. Platformun bazı popüler dizileri, farklı gerekçelerle denetimden geçerek para cezalarına çarptırıldı veya inceleme konusu oldu.
Öne Çıkan Netflix Vakaları:
- Aşk 101: Gençlik dizisi “Aşk 101”, ‘cinsiyet çeşitliliği’ ve ‘ahlaki çöküntüyü desteklediği’ gerekçesiyle RTÜK incelemesine takıldı ve diziye para cezası verildi.
- Atiye: Fantastik öğeler barındıran “Atiye” dizisi, ‘cinsel içerikli sahneleri’ nedeniyle 150.000 TL para cezası aldı.
- Bir Başkadır: Toplumsal katmanlar ve inanç farklılıklarını ele alan “Bir Başkadır”, yoğun tartışmalara neden olan sahneleriyle RTÜK’ün dikkatini çekti, ancak özel bir ceza bilgisi belirtilmedi.
- Kuş Uçuşu: Modern iş yaşamındaki rekabeti konu alan “Kuş Uçuşu”, ‘eşcinselliğin normalleştirilmesi ve çocuklara kötü örnek teşkil etmesi’ gerekçesiyle incelendi.
- Fatma: Dram türündeki “Fatma”, ‘evlilik dışı ilişki ve ahlaki değerlere aykırı’ bulunarak RTÜK’ün incelemesine takıldı.
- Kulüp: 1950’li yılların İstanbul’unda geçen “Kulüp”, ‘Hristiyanlık ve Yahudilik gibi farklı dinlerin yaşam tarzını özendirdiği’ iddiasıyla tartışma konusu oldu.
Disney+ ve Amazon Prime Video’ya Ağır Faturalar
Yeni nesil dijital platformlar olan Disney+ ve Amazon Prime Video da Türkiye pazarındaki faaliyetleriyle RTÜK denetiminden nasibini aldı. Özellikle Disney+’a kesilen cezalar, miktarlarıyla dikkat çekti.
Disney+ ve Amazon Prime Video Ceza Dosyaları:
- Dünyayla Benim Aramda (Disney+): Dijital platformun dikkat çeken yerli yapımlarından “Dünyayla Benim Aramda” dizisi, ‘cinsellik ve eşcinsellik’ temalı sahneleri nedeniyle tam 9.000.000 TL gibi rekor bir para cezasına çarptırıldı.
- Kaçış (Disney+): Engin Akyürek ve İrem Helvacıoğlu’nun başrollerini paylaştığı “Kaçış” dizisi ise, ‘kadına şiddeti barındıran’ sahneleri yüzünden yine 9.000.000 TL‘lik büyük bir para cezasına çarptırıldı.
- The Boys (Amazon Prime Video): Popüler bilim kurgu dizisi “The Boys”, ‘cinsellik, şiddet ve küfür’ öğeleri nedeniyle RTÜK tarafından 1.000.000 TL para cezasına çarptırıldı.
Dijital İçeriklerin Geleceği ve Sanat Özgürlüğü
Bu cezalar ve incelemeler, Türkiye’deki dijital yayıncılık ekosisteminde hem platformlar hem de içerik üreticileri için önemli bir baskı unsuru oluşturuyor. RTÜK’ün denetimlerinin sıklığı ve miktarları, platformların içerik politikalarını yeniden gözden geçirmesine neden olurken, sanat özgürlüğü ve ifade hürriyeti açısından da geniş çaplı tartışmaları beraberinde getiriyor. Dijital dünyanın sunduğu sınırsız içerik potansiyeli ile ulusal değerlerin korunması arasındaki denge arayışı, Magazin Haberci olarak yakın takibimizde olmaya devam edecektir.