Bazıları yolda dikkatsiz şoförlerle yahut etraftaki insanların tuhaf davranışlarıyla karşılaştığında, çoklukla “Ay dolunayda!” demekten kendini alıkoyamayız. Bu inanç, antik Yunan’dan Roma’ya, Aristoteles’ten Plinius’a kadar uzanan bir gelenekle besleniyor.
Antik düşünürler, Ay’ın tesirinin su üzerindeki gelgitlerden kaynaklandığını varsayıyorlardı; zira insan bedeninin da büyük ölçüde sudan oluştuğunu düşünmüşlerdi. Lakin çağdaş bilim, bu inançları temelsiz buluyor.
Yapılan birçok araştırma, Dolunay periyotlarında cinayet, intihar ve psikiyatrik acil durumların arttığına dair bir bağlantı bulamadı. Örneğin, Finlandiya’daki bir çalışma, tam bilakis Dolunay vakitlerinde cinayet oranlarının düştüğünü ortaya koydu.
Bu inançların kökeni nereden geliyor?
Belki de atalarımızın uykusunu etkileyen, ruh hallerini değiştiren ve münasebetiyle davranışlarını etkileyen Ay’ın döngülerine dair gözlemleridir. Lakin, bu inançların varlığı, aldatıcı bir doğrulama yanlılığından kaynaklanıyor olabilir; zira çoğumuz Dolunay sırasında yaşanan enteresan olayları daha fazla hatırlıyoruz.
Dünyanın dört bir yanındaki yerli kültürler, Ay’a büyük bir manevi mana yükler. Birinci Yerli Amerikalılar, Ay’ın gelgitleri düzenlediğine ve Dolunayların vakti takip etmede kıymetli olduğuna inanırlardı. Astrolojide de Ay, ruh hallerinin belirleyicisi olarak görülüyor. Ay burcunun doğum haritasındaki rolü, duygusal durumlarımızı anlamamıza yardımcı oluyor.
Sonuçta, bilim, Ay’ın efsanelerini çürütmüş olsa da, insanların bu mistik varlıkla kurduğu bağ devam ediyor. Tahminen de Dolunay’da kendimizi sorgulamak yahut yeni niyetler belirlemek, Ay’ın gücüyle uyumlu şuurlu davranışlar geliştirmek için bir fırsat.